Anadolu yakasındaki ulaşım aktarma merkezlerinin erişilebilirlik açısından incelenmesi

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2020

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İstanbul Ticaret Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

ÖZET Dünya Sağlık Örgütü 2011 verilerine göre yeryüzünde yaşayan insanların %15'i kadarı engelli bireylerden oluşmaktadır. Dünyada yüzmilyonlarca insan doğuştan yada sonradan olan kazalar sonucu bir engelle yaşam sürmek zorunda kalmışlardır. Bunların bellirli bir bölümü hayatını bu engellerle sürdürürken diğer bir kısmı hayatlarının tamamını bu engellerle geçirmişlerdir. Engelli bireyler fiziksel, sosyal, ekonomik, kültürel açıdan dezavantajlı duruma geçmiş halde bu toplumda yaşıyorlar. Engelli bireyler ya da başka bir deyişle dezavantajlı bireyler bizim gibi avantajlı sayılan bireyler gibi doğuştan gelen insan ve toplumda birey olmanın gerekliliklerinden olan ulaşım hakkı, seyahat hakkı ve kamu hizmetlerine erişme hakkı gibi haklara sahiptirler. Bu hakların kullanılması ülkemizde uluslararası sözleşme, antlaşmalar, Anayasa ve kanunlar ile güvence altına alınmıştır. Bu hakların kulanılmasını sağlamak her ne kadar yazılı metinlerle güvence altına alınmışsa da hayatın içinde yer alan teknik boyutu gözardı edilmemelidir. Bunun için gerekli denetimlerin yapılması ihmal edilmemelidir. Engelli bireylerin bu hakları kullanması için gerekirse bu mekansal tasarımlarada gidilmesi kaçınılmazdır. Bu mekansal tasarımlarda amacına ulaşması için minimum ölçülerde ulusal ve uluslararası standartlara dayanması zorunluluğu vardır. Bu tasarımları yaparak engelli bireylerin sosyal açıdan hayata katılımlarını artırmak devletin vatandaşlarına karşı sorumluluklarındandır. Bu çalışmada engellilik ve erişebilirlik kavramları düzleminde dünya, Türkiye ve İstanbul Metropoliten Alanı’nda yaşayan in niceliksel değerleri ve yasal haklarının tarihsel gelişimi üzerinde durulmuş olup; kent içi toplu ulaşım sistemlerinde in erişebilirliğine yönelik tasarım ilkeleri kapsamında İstanbulun prestijli ulaşım projelerinden olan Marmaray Hattı, Üsküdar –Çekmeköy Metro Hatları ayrıca Kadıköy-Pendik Yht (16Y) ve Pendik- Üsküdar (16A) Otobüs Hatları ele alınarak toplu ulaşım durak, istasyon ve çevresi ile ulaşım araçları teknik açıdan analiz edilerek toplu ulaşım sistemlerinde in erişebilirliğine yönelik yapılan düzenlemelerin eksik standartlara uygun olup olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dezavantajlı bireyler, engellilik, erişebilirlik, Marmaray. ABSTRACT According to the World Health Organization 2011 data, about 15% of the people living on earth are disabled individuals. Hundreds of millions of people in the world have been forced to live with an obstacle as a result of accidents that were born or later. The other part of their lives with these obstacles have spent their entire lives with this obstacle. Disabled individuals physical, social, economic, they live in this society, culturally disadvantaged. Disabled individuals or ,in other words, disadvantaged individuals, such as those who are considered as advantaged individuals, have the right to access, travel and access to public services, which are the necessities of being an individual in the human and society. The exercise of these rights in our country, international conventions, treaties, It has been secured by laws and laws. To ensure the exercise of these rights, although guaranteed by written texts, the technical dimension should not be ignored. For this, the necessary inspections should not be neglected. Disabled individuals can use these rights if necessary in spatial designs. In these spatial designs, it has to be based on national and international standards at minimum to achieve its purpose. By making these designs, it is the responsibility of the state to increase the participation of disabled individuals in social life. In this study, quantitative values of the disabled people living in the world, Turkey and Istanbul Metropolitan Area and the historical development of legal rights are emphasized in the framework of disability and accessibility concepts. ; design principles for the accessibility of disabled people in urban mass transportation system within the scope of the Marmaray line, which is one of Istanbul's prestigious transportation projects Üsküdar –Çekmeköy metro lines also Kadıköy-Pendik Yht (16Y) and Pendik - Üsküdar (16A) by taking the bus lines, public transport stops, stations and transport vehicles with its surroundings and analyzed from a technical point of arrangements made for disabled people in the accessibility of the public transport system is incomplete and whether it has been determined that did not comply with the standards. Keywords: Accesbility, disadvantage inviduals, disability, Marmaray. İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER . i ÖZET . iii ABSTRACT . iv TEŞEKKÜR . v ŞEKİLLER . vi ÇİZELGELER. viii 1. GİRİŞ. 1 1. 1. Problemin Belirlenmesi . 2 1. 2. Araştırmanın Kapsamı . 2 1. 3 Araştırmanın Önemi . 2 1. 4. Tezin Amacı ve Yöntemi . 2 2. LİTERATÜR ÖZETİ . 4 3. KAVRAMSAL ÇERÇEVE . 7 3. 1. Engellilik Kavramı . 7 3. 1. 1. Engelliliğin tanımı . 7 3. 1. 2. Engelliliğin nedenleri . 7 3. 1. 3. Engelliğin sınıflandırılması . 8 3. 1. 3. 1. Ortopedik engelliler . 9 3. 1. 3. 2. Görme engelliler . 9 3. 1. 3. 3. İşitme engelliler . 10 3. 1. 3. 4. Dil ve konuşma engelliler . 10 3. 1. 3. 5. Zihinsel engelliler . 10 3. 1. 3. 6. Süreğen hastalığı olanlar . 11 3. 2. Erişilebilirlik . 11 3. 2. 1. Erişilebilirliğin tanımı . 11 3. 2. 2. Erişilebilirlik mevzuatı . 12 3. 2. 3. Erişebilirlik için tasarım: evrensel tasarım ve engelliler . 14 3. 2. 3. 1. Evrensel tasarım piramidi . 17 3. 2. 3. 2. Evrensel tasarım ilkeleri . 18 3. 2. 3. 2. 1. Adil ve eşitlikçi kullanım . 19 3. 2. 3. 2. 2. Kullanımda esneklik . 19 3. 2. 3. 2. 3. Basit ve sezgisel kullanım . 20 3. 2. 3. 2. 4. Algılanabilir bilgi . 20 3. 2. 3. 2. 5. Hata için tolerans . 20 3. 2. 3. 2. 6. Düşük fiziksel çaba . 21 3. 2. 3. 2. 7. Yaklaşma ve kullanma için boyut ve mekân . 21 3. 3. Ulaştırma Sistemleri ve Kent İçi Ulaştırma Sistemlerinde Erişebilirlik . 22 3. 3. 1. Kent içi ulaştırma sistemleri . 22 3. 3. 1. 1 Karayolları ulaşım sistemleri . 22 3. 3. 1. 1. 1 Otobüs . 22 3. 3. 1. 1. 2. Minibüs . 23 3. 3. 1. 1. 3. Metrobüs . 24 3. 3. 2. Karayolları toplu ulaştırma araç ve duraklarında erişilebilirlik kuralları . 24 3. 3. 2. 1. Otobüs, minibüs, metrobüs taşıtların sahip olması gereken özellikler . 24 ii 3. 3. 2. 2. Bekleme, aktarma, indirme-bindirme yerleri . 28 3. 3. 1. 2. Raylı ulaştırma sistemleri . 31 3. 3. 1. 2. 1. Tramvay . 31 3. 3. 1. 2. 2. Teleferik . 31 3. 3. 1. 2. 3. Monoray . 32 3. 3. 1. 2. 4. Hafif raylı sistemler . 32 3. 3. 1. 2. 5. Ağır raylı sistemler . 32 3. 3. 1. 2. 6. Raylı sistem araç ve istasyonlarında erişilebilirlik kuralları . 33 3. 3. 1. 2. 6. 1. Tekerlekli sandalyeli yolcuların seyahatine uygun yolcu vagonlarının tasarım ve donanımı . 35 3. 3. 1. 4. Deniz yolu ulaştırma sistemleri . 35 3. 3. 1. 4. 1. Yolcu motorları . 35 3. 3. 1. 4. 2. Arabalı vapurlar. 35 3. 3. 1. 4. 3. Yolcu motorları ve arabalı vapurlardaki erişilebilirlik kuralları . 35 4. ÇALIŞMA ALANIN ERİŞİLEBİLİRLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ . 42 4. 1. Üsküdar-Çekmeköy Metro Hattı (M5) Peron Ve İstasyon Çevresi Ve Marmaray Hattının (Kazlıçeşme-Ayrılıkçeşmesi Kısmı) Engelli Erişebilirliği Açısından Değerlendirilmesi . 42 4. 2. D-100 Karayolunun üzerindeki Kadıköy-Pendik Arasındaki Kısımdaki Üstgeçitlerin Engelli Erişebilirliği Açısından Değerlendirilmesi . 62 4. 3. 16A ve 16Y Otobüs Duraklarının Erişebilirlik Açısından Sahip Olması Gereken Standartlar ve Değerlendirilmesi . 70 5. SONUÇ VE ÖNERİLER . 92 KAYNAKLAR . 96 ÖZGEÇMİŞ . 100

Açıklama

Tez (Yüksek Lisans) -- İstanbul Ticaret Üniversitesi -- Kaynakça var.

Anahtar Kelimeler

Transportation_Turkey_Istanbul_Planning, Ulaştırma_Türkiye_İstanbul_Planlama

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye