Hizmetkar liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde iş tatmininin aracı rolü : belediyeler üzerinde bir uygulama

dc.contributor.advisorYalçıntaş, Murat Yalçıntaş
dc.contributor.authorTopaloğlu, Canan
dc.date.accessioned2020-07-22T17:38:19Z
dc.date.available2020-07-22T17:38:19Z
dc.date.issued2019en_US
dc.departmentEnstitüler, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalıen_US
dc.descriptionTez (Doktora) -- İstanbul Ticaret Üniversitesi Kaynakça var.en_US
dc.description.abstractYerel yönetimler arasında kentsel sorunların çözümü ve ihtiyaçların giderilmesi açısından en önemli kuruluşlar belediyelerdir. Belediye hizmetlerinin yerine getirilmesinde, iş tanımlarının dışında ekstra rol üstlenen, gönüllü davranışlar sergileyen, pozitif katkı sağlayan çalışanlara ihtiyaç vardır. Bu davranışların oluşumunda yöneticilerin tutum ve davranışları çok büyük bir rol oynamaktadır. Çalışanlara değer veren, empati kurabilen, üyelerinin çıkarlarını gözeten bir lider, bu özellikleriyle hem örgüt içerisinde örgütsel vatandaşlık davranışlarının benimsenmesine, hem de işgörenlerin iş tatmininin artmasına neden olacaktır. Bu araştırmanın amacı son dönemlerde ön plana çıkan “Hizmetkâr Liderlik Yaklaşımının” yerel yönetimlerde işgörenler üzerinde etkilerini tespit etmek, hizmetkar liderlik ile örgütsel vatandaşlık arasındaki ilişkide iş tatminin aracılık etkisini gösterip göstermediğini belirlemektir. Bu kapsamda İstanbul, İzmir, Adapazarı belediyelerinde, toplam 616 adet anket çalışması yapılmıştır. Bu çalışmada, toplanan verilerin analizinde hipotezlerinin sınanmasında çok değişkenli istatistiksel bir teknik olan “Yapısal Eşitlik Modeli” nden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre hem içsel iş tatmini hem de dışsal iş tatminin hizmetkar liderlik ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir.en_US
dc.description.abstractMunicipalities are the most important institutions in terms of solving urban problems and addressing needs among local administrations. In fulfilling municipal services, there is a need for employees who undertake an extra role besides their job descriptions, exhibit voluntary behaviours, and contribute positively. In the formation of these behaviours, managers' attitudes and behaviours play a very important role. A leader who values the employees, empathy, and takes care of the interests of the members will cause that organizational citizenship behaviours are adopted within the organization as well as the satisfaction of the employees’ increases. The aim of this study is to determine the effects of the “Servant Leadership Approach”, which has recently come to the fore, on employees in local governments, and determine whether the job satisfaction displays its mediation effect on the relationship between servant leadership and organizational citizenship. In this respect, 616 survey study in total have been conducted in municipalities of İstanbul, İzmir, Adapazarı. In this study, a multivariate statistical technique, “Structural Equation Model” was used to analyze the collected data and test the hypothesis. According to the findings, it has been found that both intrinsic job satisfaction and extrinsic job satisfaction have a partial mediating role on the relationship between servant leadership and organizational citizenship behavior.en_US
dc.description.tableofcontentsİÇİNDEKİLER ÖZET ... iii ABSTRACT ... iv ÖNSÖZ ... v İÇİNDEKİLER ... vi TABLO LİSTESİ ... x ŞEKİL LİSTESİ ... xiii KISALTMALAR ... xiv GİRİŞ ... 1 1. LİDERLİK VE LİDERLİK KAVRAMLARI ... 4 1.1. Lider ve Liderlik Kavramı ... 4 1.2. Lider ve Yönetici Arasındaki Farklar ... 5 1.3. Liderlik Teorileri ... 8 1.3.1. Yönetim Düşüncesinin Tarihsel Gelişimi ve Liderlik Kuramlarının Ortaya Çıkışı..8 1.3.2. Özellikler Teorisi ... 13 1.3.3. Davranışsal Yaklaşımlar ... 15 1.3.4. Durumsal Yaklaşımlar ... 26 1.3.5. Modern Liderlik Teorileri ... 36 2. HİZMETKAR LİDERLİK ... 48 2.1. Hizmetkar Liderlik Kavramı ... 49 2.2. Hizmetkar Liderliğin Tarihsel Gelişimi ... 52 2.3. Hizmetkar Liderliğin Özellikleri ... 56 2.4. Hizmetkar Liderlik Modelleri ... 60 2.4.1. Page ve Wong’un Hizmetkâr Liderlik Modeli ... 61 2.4.2. Russel ve Stone’un hizmetkâr liderlik modeli ... 64 2.4.3. Patterson’ın Hizmetkar Liderlik Modeli ... 68 2.4.4. Winston’ un Hizmetkar Liderlik Modeli ... 71 vii 2.4.5. Dennis ve Winston’ un Hizmetkar Liderlik Modeli ... 72 2.4.6. Waddell’ in Hizmetkar Liderlik Modeli ... 74 2.4.7. Van Dierendonck’un Hizmetkar Liderlik Modeli ... 75 2.5. Hizmetkar Liderliğin Avantajları ve Dezavantajları ... 78 2.6. Hizmetkar Liderlik Alanında Yapılmış Bazı Çalışmalar ... 80 3.1. Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Kavramı ... 88 3.2. Örgütsel Vatandaşlık Davranışının Özellikleri ... 89 3.3. Örgütsel Vatandaşlık Davranışının Önemi ... 90 3.4. Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Boyutları ... 92 3.4.1. Özgecilik (Altruism) ... 92 3.4.2. Vicdanlılık (Conscientiousness) ... 93 3.4.3. Nezaket (Courtesy) ... 94 3.4.4. Centilmenlik (Sportsmanship) ... 95 3.4.5. Sivil Erdem (Civil Virtue) ... 95 3.5. Örgütsel Vatandaşlık ve Hizmetkar Liderlik İle İlgili Yapılan Bazı Çalışmalar ... 96 3.6. Örgütsel Vatandaşlık Davranışı ve İş Tatmini İle İlgili Yapılmış Bazı Çalışmalar ... 97 3.7. Örgütsel Vatandaşlık Davranışı İle İlgili Teoriler ... 99 3.7.1. Sosyal Mübadele Teorisi ... 99 3.7.2. Lider- Üye Değişim Teorisi ... 100 3.7.3. Karşılıklılık Norm Teorisi ... 100 3.7.4. Vekalet Teorisi ... 101 4. İŞ TATMİNİ ... 102 4.1. İş Tatmini Kavramı ... 102 4.2. Minnesota İş Tatmini Ölçeği ve Boyutları ... 103 4.2.1. İçsel İş Tatmini ... 104 4.2.2. Dışsal İş Tatmini ... 104 4.3. İş Tatminini Etkileyen Faktörler ... 105 4.3.1. Bireysel Faktörler ... 105 4.3.2. Örgütsel Faktörler ... 109 4.4. İş Tatmini Kuramları ... 112 4.4.1. Kapsam Teorileri ... 113 4.4.2. Süreç Teorileri ... 117 4.5. İş Tatmininin Sonuçları ... 122 4.5.1. Verimlilik ... 122 4.5.2. Performans ... 122 4.5.3. Örgütsel Bağlılık ... 123 4.6. İş Tatminsizliğinin Sonuçları ... 123 4.6.1. Stres ... 123 4.6.2. İşe Devamsızlık ... 124 4.6.3. Yabancılaşma ... 124 4.6.4. İşten Ayrılma ... 124 4.7. İş Tatmini ve Hizmetkar Liderlik İle İlgili Yapılan Bazı Çalışmalar ... 125 5. HİZMETKAR LİDERLİĞİN ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE İŞ TATMİNİNİN ARACI ROLÜ: BELEDİYELER ÜZERİNDE BİR UYGULAMA ... 129 5.1. Araştırmanın Amacı ... 129 5.2. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi ... 130 5.3. Verilerin Toplanması ... 133 5.4. Araştırma Modeli ve Hipotezleri ... 134 5.5. Araştırmada Kullanılan Ölçekler ... 137 5.6. Araştırmanın Kısıtları ... 142 5.7. Veri Analizi ve Sonuçları ... 143 5.8. Demografik Veriler ... 144 5.9. Ölçek Doğrulama ... 145 5.9.1. Doğrulayıcı Faktör Analizi ... 146 5.10. Korelasyon Analizi Sonuçları ... 162 5.11. Aracı Değişken Analizi ve Bulgular ... 163 5.11.1. Betimsel Bulgular ... 168 5.12. Ölçeklerden Elde Edilen Puanların Demografik Değişkenlere Göre Karşılaştırılması ile Elde Edilen Bulgular ... 170 5.12.1. Ölçeklerden Elde Edilen Puanların ‘’Cinsiyete’’ Göre Karşılaştırılması ile Elde Edilen Bulgular ... 170 5.12.2. Ölçeklerden Elde Edilen Puanların ‘’Yaşa’’ Göre Karşılaştırılması ile Elde Edilen Bulgular ... 172 5.12.3. Ölçeklerden Elde Edilen Puanların ‘’Eğitim Düzeyi’’ne Göre Karşılaştırılması ile Elde Edilen Bulgular ... 176 5.12.4. Ölçeklerden Elde Edilen Puanların ‘’Medeni Durumu’’na Göre Karşılaştırılması ile Elde Edilen Bulgular ... 180 5.12.5. Ölçeklerden Elde Edilen Puanların ‘’Çalışma Süresi’’ne Göre Karşılaştırılması ile Elde Edilen Bulgular ... 182 5.12.6. Ölçeklerden Elde Edilen Puanların ‘’Çalışma Pozisyonu’’na Göre Karşılaştırılması ile Elde Edilen Bulgular ... 186 5.13. Aracı Değişken Analizi Sonuçları ... 190 5.14. Sonuç ve Öneriler ... 200 5.14.1. Hipotez Sonuçları ... 201 5.14.2. Uygulama Sonuçları ... 210 5.14.3. Öneriler ... 216 KAYNAKÇA ... 221 EKLER ... 251en_US
dc.identifier.endpage258en_US
dc.identifier.startpage1en_US
dc.identifier.urihttp://katalog.ticaret.edu.tr/e-kaynak/tez/82291.pdf
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11467/3319
dc.identifier.yoktezid580820en_US
dc.language.isotren_US
dc.publisherİstanbul Ticaret Üniversitesien_US
dc.relation.publicationcategoryTezen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.subjectHizmetkar liderliken_US
dc.subjectyerel yönetimleren_US
dc.subjectörgütsel vatandaşlık davranışıen_US
dc.subjectiş tatminien_US
dc.subjectServant leadershipen_US
dc.subjectlocal governmentsen_US
dc.subjectorganizational citizenship behavioren_US
dc.subjectjob satisfactionen_US
dc.subjectServant leadershipen_US
dc.subjectHizmetkar liderliken_US
dc.subjectÖrgütsel davranışen_US
dc.subjectÖrgüten_US
dc.subjectOrganizational behavioren_US
dc.subjectOrganizationen_US
dc.subject.lccHD 58.7/T67en_US
dc.titleHizmetkar liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde iş tatmininin aracı rolü : belediyeler üzerinde bir uygulamaen_US
dc.typeDoctoral Thesisen_US

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
82291.pdf
Boyut:
3.93 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama: