Stok sınıflandırma probleminin AHP- ABC-XYZ bütünleşik yöntemiyle çözümü ve kablo üretim sektöründe uygulanması

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2021

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

İstanbul Ticaret Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

ÖZET Hızla gelişen teknoloji ve değişen pazar şartları beraberinde yoğun bir rekabet ortamı getirmiş, bu yoğun rekabet ortamında da işletmeler ayakta kalabilmek için maliyetlerini düşürmek, ürünlerin kalitesini yükseltmek ve verimliliklerini arttırmak zorunda kalmıştır. Bu amaca ulaşabilmek için sıklıkla uygulanan yöntemlerden biri de stok yönetimi olmuştur. Stok yönetiminde, uygulanan stok modelleri sayesinde sipariş edilecek stok miktarının ne olması gerektiği, siparişlerin ne zaman yapılması gerektiği ve stokların önem derecelerine göre sınıflandırılması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada, stok planlaması ve sınıflandırılması üzerine araştırmalar yapılmış ve yeni geliştirilen bir stok planlama yöntemi üzerinde durulmuştur. Daha sonra uygulama olarak, Tekirdağ’da faaliyet gösteren bir kablo fabrikasında ABC analizi, XYZ analizi, ABC-XYZ matrisi analizi, AHP yöntemi ve yeni geliştirilen ABC-XYZ matrisinin AHP ile entegrasyonu yöntemleri uygulanmıştır. Böylece depo içerisinde bulunan ürünleri sınıflandırarak verimlilik artışı hedeflenmiştir. Sonuçta uygun stok planlama yöntemlerinin uygulanmasıyla daha az stok maliyetleri oluşturulabileceği ve daha fazla müşteri memnuniyetlerinin sağlanabileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: ABC analizi, ABC-XYZ analizi, Analitik hiyerarşi süreci, Stok modelleri, XYZ analizi. ABSTRACT Rapidly developing technology and changing market conditions brought an intense competitive environment, and in this intense competitive environment, businesses had to reduce their costs, increase the quality of their products and increase their productivity in order to survive. One of the most effective methods used to achieve this goal was inventory management. In stock management, it is aimed to classify the stock quantity to be ordered, when the orders should be made and the inventory importance according to the stock models applied. In this study, researches on stock planning and classification have been made and a newly developed stock planning method has been explained. Then, ABC method, XYZ method, ABC-XYZ matrix method, AHP method and integration of the newly developed ABC-XYZ matrix with AHP were applied in a cable factory operating in Tekirdağ. In this way, it is aimed to increase efficiency by classifying the products in the warehouse. As a result, it has been observed that by applying appropriate stock planning methods, less inventory costs can be created and more customer satisfaction can be achieved. Keywords: ABC method, ABC-XYZ method, Analytic hierachy process, Stock planning, XYZ method. İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER . 1 ÖZET . 3 ABSTRACT . 4 TEŞEKKÜR . 5 ŞEKİLLER . 6 ÇİZELGELER . 7 SİMGELER VE KISALTMALAR . 8 1. GİRİŞ . 9 2. LİTERATÜR TARAMASI . 13 3. STOK PLANLAMA VE KONTROLÜ . 17 3. 1. İşletmelerin Stok Bulundurma Sebepleri . 17 3. 2. Stok Türleri . 19 3. 3. Stok Maliyetleri . 20 3. 3. 1 Stok tutmanın getirdiği maliyetler . 20 3. 3. 2. Sipariş verme maliyeti ve alım giderleri . 20 3. 3. 3. Stok yetersizliği ile stok dışı kalma maliyeti . 21 3. 4. Stok Yönetimi . 22 3. 5. Stok Yönetimi Faaliyetleri . 25 3. 5. 1. Gözle kontrol yöntemi . 25 3. 5. 2. Çift kutu yöntemi . 25 3. 5. 4. Maksimum minimum yöntemi . 26 3. 5. 5. Ekonomik sipariş miktarı . 27 3. 5. 6. VED yöntemi . 29 3. 5. 7. ABC analizi yöntemi . 30 3. 5. 8. XYZ (kritik değer) analizi yöntemi . 33 3. 5. 9. ABC-XYZ matrisi analiz yöntemi . 35 3. 6. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) . 37 3. 6. 1. Analitik hiyerarşi prosesinin uygulanması . 38 3. 6. 2. 1. Problemin ve kriterlerin belirlenmesi. 38 3. 7. 2. 2. Hiyerarşik yapının oluşturulması . 38 3. 7. 2. 3. Kriterler için ikili karşılaştırma yapılması . 40 3. 7. 1. 4. Kriter ağırlıklarının ve alternatif değerlerinin normalleştirilmesi . 40 3. 7. 2. 5. Tutarlılık oranının belirlenmesi. 41 3. 6. 2. Analitik hiyerarşi prosesinin avantajları ve dezavantajları . 42 3. 7. ABC-XYZ matrisi analiz yönteminin AHP ile entegrasyonu yöntemi . 43 4. KABLO SEKTÖRÜ HAKKINDA . 50 4. 1 Kablonun Türleri . 50 4. 2. Kablonun Tarihçesi . 52 4. 2. 1 Dünya’da kablo sektörünün tarihsel gelişimi ve mevcut durumu . 52 4. 2. 2 Türkiye’de kablo sektörünün tarihsel gelişimi ve mevcut durumu . 54 5. UYGULAMA . 56 5. 1. ABC Analizi Yönteminin Uygulanması . 56 5. 2. XYZ (Kritik Değer) Analizinin Uygulanması . 60 5. 3. ABC-XYZ Matrisi Analiz Yönteminin Uygulanması . 64 5. 4. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) Yönteminin Uygulanması . 68 5. 4. 1. Problemin ve kriterlerin tanımlanması . 70 5. 4. 2. Hiyerarşik yapının oluşturulması . 70 5. 4. 3. Kriterler için ikili karşılaştırma yapılması . 71 5. 4. 4. Alternatiflerin sıralanması . 79 5. 5. ABC-XYZ Matrisi Analizinin AHP ile Entegrasyonu Yönteminin Uygulanması . 80 6. SONUÇ VE ÖNERİLER . 86 6. 1. Sonuç . 86 6. 2. Karşılaşılabilecek Zorluklar ve Öneriler . 89 KAYNAKLAR . 91 ÖZGEÇMİŞ . 94

Açıklama

Tez (Yüksek Lisans) -- İstanbul Ticaret Üniversitesi -- Kaynakça var.

Anahtar Kelimeler

Multiple criteria decision making, Çok amaçlı karar verme, Classification_Mathematical models, Sınıflama_Matematiksel modeller

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye