İletişim Bilimleri Bölümü Enstitüsü Tez Koleksiyonu

Bu koleksiyon için kalıcı URI

Güncel Gönderiler

Listeleniyor 1 - 20 / 62
  • Öğe
    Kültürlerarası iletişim aracı olarak belgesel film türü; Heimei-Maru film örneği üzerine inceleme
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2024) Savaşçıoğlu, Hayriye; Gülçur, Ala Sivas
    Kültürlerarası iletişimin bir disiplin olarak önemi günden güne artmaktadır. Günümüzde kültürlerarası İletişimde görsel sanatlar özellikle sinema, kültür ihracatı ve ilişkiler açısından önemli bir araçtır. Bu çerçevede belgesel filmler teknolojide yaşanan gelişmeleri kullanarak son yıllarda daha çok kişiye ulaşabilmekte ve bir başka kültürün anlaşılmasına, öğrenilmesine, ilişkilerin gelişmesine katkı sunmaktadır. Coğrafi olarak uzak iki ülke olan Japonya ve Türkiye'nin diplomatik ilişkilerinin başlangıcı 19. yüzyılın ikinci yarısına dayanmaktadır. Özellikle 16 Eylül 1890'da yaşanan Ertuğrul Fırkateyni kazası ve sonrasında gelişen ilişkiler, İran-Irak Savaşı ve deprem felaketlerinin ardından dayanışma hikayeleriyle devam etmiştir. Bu iki uzak ülke arasında az bilinen Heimei-Maru gemisinin hikâyesi 2018 yılında Vatana Giderken Heimei-Maru belgeselinde konu edilmiştir. 2019 ve 2020 yıllarında uluslararası festivallerde, özel resepsiyonlarda ve Tokyo'da 25. Türkiye-Japonya İş Konseyi Ortak Toplantısı'nda da gösterilen belgeselin, iki ülke arasındaki iletişimin gelişimine katkısı mevcuttur. Bu tezin amacı Vatana Giderken Heimei-Maru filmi üzerinden kültürlerarası iletişim aracı olarak belgeselin, Türkiye-Japonya özelinde iki ülkenin yakınlaşmasına sunduğu katkının incelenmesidir. Bu kapsamda, ayrıca, film türü olarak belgesel sinemanın tarihsel süreci ve kültürlerarası iletişime katkısı tartışılacaktır.
  • Öğe
    Bosna Hersek'te Avrupa Birliği dijital okuryazarlık ve yeterlilik çerçevesinin sınanması üzerine bir araştırma
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2024) Hambo, Emir; Alver, Füsun
    Günümüzün dijital teknoloji odaklı toplumunda, dijital teknolojilerin yaygın varlığı, bireylerin, birbirine bağlı, bilgi temelli toplumların talepleriyle uyumlu beceri ve yetkinlikleri geliştirmesi için acil bir gerekliliği vurgulamaktadır. Bu yetkinliklerin geliştirilmesindeki aciliyet, COVID-19 pandemisinin başlangıcı tarafından daha da belirgin hale getirilmiştir; çünkü bu durum, toplumsal yapılarımızın ve eğitim sistemlerimizin yetersizliklerini keskin bir şekilde ortaya koymuştur. Bu arka plana karşı, bu çalışma Bosna-Hersek'te dijital okuryazarlık konusunda bir ön keşif ve analiz yapmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, çalışma, Bosna-Hersek vatandaşlarının dijital okuryazarlık ve yetkinlik seviyelerini Avrupa Komisyonu'nun Digcomp 2.2 (2022) çerçevesinde belirtilen kriterlere göre değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada veri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış anket yöntemi kullanılmıştır. Anket enstrümanı, Avrupa Birliği vatandaşları için bir dijital yeterlilik çerçevesi oluşturmak üzere özel olarak tasarlanmış sorulardan oluşmaktadır. Demografik çeşitliliğe vurgu yaparak, anket cinsiyet, yaş ve eğitim geçmişi gibi parametrelere dayanan Bosna-Hersek'te yaşayan yetişkin bireylere (18+) odaklanmaktadır. Bu kapsamlı inceleme aracılığıyla, çalışma ülke içindeki dijital okuryazarlık peyzajına değerli bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. Bosna-Hersek vatandaşı 502 yetişkinin örneklemini kullanarak, bu tez, mevcut dijital okuryazarlık ve yetkinlik düzeylerini aydınlatarak, bölge içinde dijital kapsayıcılığı ve güçlendirmeyi teşvik etmeye yönelik gelecekteki politika müdahaleleri ve eğitim girişimlerini bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma bulguları, Bosna-Hersek nüfusunun dijital okuryazarlık düzeylerinin yaş, cinsiyet ve eğitim seviyesi gibi faktörlere bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Genç nesiller dijital cihazları kullanmada daha rahat olurken, yaşlı nesiller uyum sağlamakta zorlanabilir. Dijital beceri setleri yaş grupları arasında değişiklik göstermekte ve yaşlı nesillerin iletişim ve iş birliği için dijital teknolojiyi yeterince kullanmadıkları görülmektedir. Genç yetişkinler dijital risklerden daha fazla haberdar ve daha proaktif adımlar atarken, yaşlı yetişkinler genellikle dijital risklerden daha az haberdar ve daha savunmasızdır. Anahtar kelimeler: Bosna-Hersek, Dijital Okuryazarlık, Avrupa Birliği, Dijital Yeterlilikler DigComp, Dijital Riskler
  • Öğe
    Sosyal medyada Y kuşağının gösterişçi tüketim ve karar verme tarzları bağlamında satın alma davranışlarının incelenmesi
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Gündüz, Reyhan; Turan, Erkan
    İhtiyaçlar, hazlar ve istekler insanları tüketim davranışlarını göstermeye yönlendirmektedir. İnsanlar ihtiyaçları doğrultusunda tüketir ve bazen ihtiyacı olmayan bir ürün satın alarak da tüketme davranışları gösterebilir. Tüketirken aldığı haz sonucunda tüketme davranışının bitişinde kendisini yine tüketirken görebilir. Bu süreç insanların güdüleri ile alakalıdir. Bu güdüler, insanları gereksinimleri olmasa dahi tüketmeye sevk edebilmektedir. İnsanlar fizyolojik, sosyal, ekonomik, kültürel faktörler çerçevesinde ihtiyaçların belirlenmesi ile tüketme eğilimi göstermektedirler. Tüketim, hernet gerçekleştirdiği bir kavram hayatımızın olmazsa olmazıdır, insan olarak tüketiyoruz ve tüketmeye de devam edeceğiz. İnternet kullanım oranının günbegün artış gösterdiği bu dönemde, internetin tüketime katkısı gözlemlenmektedir. Çağımızın en popüler medya sistemi olan sosyal medya, Hususiyetle web 2.0'le beraber değişen bir yapıya bürünerek enformasyon akışının sağlanması ile yediden yetmişe kullanılır hale gelmiştir. Sosyal medya (facebook, twitter instagram vb.) mecraları gösterişçi tüketime kapı açmıştır. Sosyal medyanın bu denli değişimini göz ardı etmeksizin makalelere çalışmalara tezlere konu olmuştur. İnsanlar çağımızın en popüler sosyal medya mecracı olan instagram'da hem görüp gözlemleyerek hem de özenerek tüketme davranışını "gösteriş" olarak da gerçekleştirebilmektedirler. Bu bağlamda insanların bu gösterişçi tüketime dahil olmaları kaçınılmazdır aynı zamanda gösterişçi tüketim dahil olarak bir zaman sonra güdülerin sonucunda yediklerini, içtikleri, aldıklarını tükettiklerini paylaşarak haz noktasına ulaştıklarını görebilmektedirler. Bu çalışma, dijital okur yazarlılıkları yüksek olan Y kuşağındaki insanların gösterişçi kültür baz alınarak sosyal medyada tüketim ve karar verme tarzları bağlamında satın alma davranışlarını inceleme amacıyla yazılmıştır. Bu bağlamda tüketici karar verme tarzları, gösterişçi tüketim eğilimleri ve satın alma niyeti ölçekleri kullanılarak Y kuşağındaki insanların gösterişçi tüketim ve karar verme tarzları ile ilişkisi saptanmıştır.
  • Öğe
    Sanal diktatörlükler: Dijital oyunlarda ideoloji ve siyasal düzenin sunumu
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2021) Erbay, Alp Eren; Aydın, Oya Şakı
    Dijital oyunlar yas?amda önemi giderek artan konuma sahip kitle iletişim araçları ve kültür endüstrisinin popüler ürünleri olarak kültürden beslenip, kültürü etkileyen yapıtlardır. Bu araştırma gerçek hayatın yeniden üretildiği dijital oyunların yalnız eğlence araçları değil; ciddi ideolojiler içeren ve insanı, toplumu etkileme potansiyeli olan endüstri ürünleri oluşunun farkındalığının yetersiz olduğu probleminden hareketle yapılmıştır. Bu sebeple örnekleme alınan "Tropico 6" isimli oyun içerisinde gerçek siyasal düzenin nasıl yeniden tasarlanıp sunulduğu, siyasal iktidarı elinde bulunduran kesimin, devlet aygıtları ve hegemonik aygıtların nasıl temsil edildiği ve oyun yapımcıları tarafından oyuncunun nasıl yönlendirildiğinin ortaya çıkartılması hedeflenmiştir. Oyunun analizinde ludoloji alanında önemli çalışmaları bulunan Lars Konzack ve Espen Aarseth'in, "oyun çalışmaları" kapsamında önerdikleri analiz yöntemlerinden faydalanılarak "bütüncül analiz yöntemi" tasarlanmış ve uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarında gerçek hayatın siyasal düzenine dair kişiler, simgeler, yapılar, kurumlar ve sistemlerin oyunda görsel ve işitsel ögelerle, söylemle, oyun mekanikleri yoluyla simüle edildiği, oyunun hukuku araçsallaştıran, antidemokratik ve baskıcı bir siyasal düzen kurduğu gözlemlenmiştir. İktidar sahiplerinin varoluş koşullarını sürdürmek adına her türlü ahlak ve yasa dışı eylemde bulunan, toplumun tüm çıkarlarını kendi maddi çıkarlarının çok gerisinde tutan, narsist ve güvenilmez karakterler olarak yansıtıldığı görülmektedir. Oyun evreninde devlete bağlı resmî kurumlar ile sivil alanda bulunan eğitim, kültür, din kurumları ve medyanın; devletin baskı ve ideolojik aygıtlarına dönüştürüldüğü görülmüştür. Oyuncunun özgür bırakılmadığı, yoğun yönlendirmeler ve zorunlu görevler ile suç işlemeye itildiği, ahlak ve yasa dışı faaliyetler içindeki diktatörler olmaya zorlandıkları sonucuna varılmıştır.
  • Öğe
    Marka iletişiminde gastro-emperyalizm söylemi ve metafiziksel imgeler
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Ayan, Oya; Çamdereli, Mete
    Bu tez McDonald's'ın marka iletişiminde kullandığı reklam iletilerinde metafiziksel imgelerinin varlığını, instagram postlarında-dijital posterlerinde nasıl öykülendirildiğini ve bu yöntemle nihai hedef olarak neyin güdüldüğünü sorgulamaktadır. İlkin İletişim Devrimi'nden bu yana Küresel Toplum'da reklamın teknolojik ve felsefi olarak evrilişinin altı çizilmiştir. Marka iletişim stratejisine egemen olan mitolojik ve masalımsı bir anlatı ile bir fast food şirketinin kendine özgü bir gastro-uygarlık tasarladığı gözlemlenmiştir. Bu çerçevede 21. yüzyılda bir iletişim dili olarak kabul edilen gastronomi evreninde McDonald's'ın konumu irdelenmiştir. Bu süreçte dijital uzamda 500'ü aşkın poster ve instagram postunun temsili özellikleri tasnif ve tahlil edilmiştir. Ele alınan inceleme nesneleri Barthes, Hjemslev, Greimas ve Umberto Eco'nun kuramlarından esinlenerek eklektik bir göstergebilim yöntemi ışığında okunmuştur. İnceleme nesnelerimiz McDonald's'ın Altın Kemer'inin yapısal dokusunda tek tek vücud bulan sahne, sütun, kemer, kubbe, kapı, kandil, merdiven ve yol göstergeleridir. Betimsel, açımlama, metafiziksel ve anlamlama düzeylerinde gerçekleştirilen çözümleme sonucunda McDonald's'ın gastro-politikalarının zaman içerisinde evrilerek gastro-diplomasiden gastro-emperyalizme dönüştüğü anlaşılmaktadır. Aslında çarpıcı olan nokta McDonald's'ın gastro-emperyalizminin kendine özgü bir post-kolonyalizm çabası olduğudur. McDonald's gastro-cennet vaad ederek tüketicilerinden bir McCemaat yaratma güdüsü içerisindedir. Bunu da metafiziksel imgelerle sağlayacağını görmüş, reklam iletilerini bu düzlemde devreye sokmuştur. McDonald's'ın Altın Kemer miti devrin gastronomi(k) projeksiyonlarına damgasını vurmuştur. Öte yandan reklam sektöründe mitolojik imgeler giderek artan bir tarzda farklı sektörlerde de kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışma bir iletişim dili olarak gastronominin göstergebilime katkısını delillendirmektedir. Anahtar Kelimeler: Marka iletişimi, gastronomi, göstergebilim, metafizik, fast food
  • Öğe
    Yapay zeka teknolojisinin medya örgütlerinde kullanımı: Enformasyon üretim sürecinin otomatikleşmesi ve robot gazetecilik
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Öngel, Alpaslan; Alver, Füsun
    Yapay zeka teknolojinin medya örgütlerinde kullanılmasıyla birlikte enformasyon üretim süreçleri otomatikleşmiş ve haber üretim süreçleri dönüşmüştür. Enformasyon üretim süreçlerinin dönüşmesi ise gazetecilerin gelecekteki rollerini belirsizleştirmekte ve okur açısından enformasyonun etik kurallara uygunluğu problematiğini ortaya çıkarmaktadır. Tezin genel amacı, yapay zeka teknolojisinin enformasyon üretim sürecinde kullanılmasının nedenlerini, enformasyon üretim süreçlerinin dönüşümünü ve gazetecilik mesleğinin geleceğini araştırmaktır. Herman ve Chomsky'nin medya örgütlerinde haber üretim süreçlerinin eleştirel ekonomi politiğini inceledikleri ekonomi politik yaklaşım tezin kuramsal çerçevesini oluşturmuş ve bu kuramsal çerçeve doğrultusunda tez çalışması gerçekleşmiştir. Tez çalışmasında Türkiye'de ve dünyada yapay zeka teknolojilerinin medya örgütlerinde kullanımı ile birlikte enformasyon üretim süreçlerinde yaşanan dönüşümü anlamlandırabilmek amacıyla yapay zeka ile ilgili ve bu alanda çalışmaları olan akademisyen, gazeteci ve uzmanlardan oluşan toplam 20 kişi ile derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular ise Van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemine göre çözümlenmiştir. Yapılan çözümlemeler neticesinde katılımcılar, enformasyon üretim süreçlerinin kapitalist üretim süreçlerine benzer bir şekilde gerçekleştiğini belirtmişlerdir. Katılımcılar, yapay zeka teknolojilerinin medya örgütlerinde kullanılmasının temel nedeninin kâr maksimizasyonlarını arttırmak olduğuna dikkat çekmişler ve enformasyon üretim süreçlerinin kapitalist üretim süreçlerine benzer bir şekilde gerçekleşmesi neticesinde gazetecilerin işsiz kalabileceğini, mesleklerine ve topluma karşı yabancılaşabileceklerini belirtmişlerdir.
  • Öğe
    Koronavirüs sürecinde medya infodemisi: Twitter örneği
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) İzmir, Aylin; Yeşil, Muhacir Murat
    Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 pandemisi, hayatımızı her alanda etkilerken bilgi kirliliğini de beraberinde getirmiştir. Pandemiyle birlikte Twitter başta olmak üzere sosyal medya mecralarında çok sayıda sahte haber dolaşıma girmiştir. Sahte haber salgını olarak bilinen 'İnfodemi", COVID-19 pandemisiyle birlikte, küresel düzeyde tekrar gündeme gelen bir kavram olmuştur. Çalışma kapsamında infodemi çeşitli yönleriyle ele alınarak ülkemizde COVID-19 döneminde Twitter kullanıcılarının haber tüketim alışkanlıklarına dair bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada katılımcıların COVID-19 sürecinde haber tüketim pratikleri, haberin aktarıldığı mecraya duydukları güven ve mevcut haberlere ilişkin düşüncelerinin derinlemesine incelenmesi amacıyla nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenleri arasında yer alan olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada amaçlı-maksimum çeşitlilik örneklemesi tekniğinden faydalanılmıştır. Bu çalışma, tüm dünyayı derinden etkileyen salgın ve benzeri koşullarda bireylerin, haber tüketim alışkanlıklarının değişimleri ve Twitter özelinde sosyal medya mecralarında ciddi bir güvenilirlik sorunu olduğunu ortaya koyması açısından önemlidir ve ilgili literatüre önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmamızda elde edilen bulgulara göre Twitter'da dolaşıma giren sahte haberler, bireylerde korku ve kaygıya neden olmaktadır. Araştırma, Twitter'ın güvenilir bir haber kaynağı olarak görülmediğini ortaya koymuştur. Araştırmaya katılan katılımcıların, bu mecraya güvenmemekle birlikte kendi görüşlerine yakın haber platformlarını ve resmi hesapları takip ederek haber alma ihtiyaçlarını giderdikleri görülmektedir.
  • Öğe
    Metaverse'ün etkinlik yönetimindeki rolü: Türkiye'deki kurumlar üzerine bir araştırma
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Korkmaz, Seyhan Sıvacı; Öztürk, Rukiye Gülay
    Kurumlar için etkinlik, tüketicileriyle, iş ortaklarıyla ve diğer insanlarla doğrudan iletişim kurma fırsatı sunması bakımından önemli bir araçtır. Etkinlikler kurumlar için bir dizi fırsat sunmaktadır. Bunlardan bazıları; hedef kitle ile doğrudan iletişim kurma, marka bilinirliğini artırma, imaj ve itibarı güçlendirme, ürün ya da hizmet tanıtma, yeni iş birlikleri olarak sıralanabilmektedir. Her etkinliğin bir amacı olmalı ve amaç doğrultusunda yönetilmelidir. İstenilen sonuca ulaşabilmek için etkinlik başarılı bir şekilde yönetilmelidir. Etkinlik yönetiminde ilk olarak amaç belirlenmeli, ardından analiz, planlama, organize etme, uygulama ve değerlendirme adımları sistematik bir şekilde yürütülmelidir. Etkinlik yönetim sürecinde, operasyonel planlama, finansal planlama, pazarlama planlaması ve uygulama adımları önemli rol oynamaktadır. Geçmiş dönemlerde etkinliklerin düzenli ve planlı olması yeterli olmaktaydı. Fakat artık kurumlar için önemli bir araç haline gelen etkinlikler, rekabetin de etkisiyle değişip gelişmektedir. Geleneksel anlayıştan sıyrılarak, farklılaşarak daha benzersiz ve yaratıcı etkinlikler düzenlenmeye başlanmıştır. Teknolojinin hızla gelişmesi ile insanlar arasındaki iletişim de bir hayli değişmiştir. Kurumlar da tüketicilerini daha yakından tanıyabilmeleri ve etkili iletişim kurabilmeleri için bu değişime ayak uydurmak zorunda kalmıştır. Bu sebeplerle etkinlik yönetimi anlayışı da değişmeye başlamıştır. Günümüzde teknolojik gelişmelere bir yenisi daha eklenerek Metaverse kavramı hayatımıza girmiştir. Metaverse, bireysel, kurumsal ve teknoloji bakımından tarihi bir gelişmedir. Kurumlara, tüketicileri ile etkili iletişim kurma yolunda yepyeni bir bakış getirmiştir. Sürekli gelişmesi, kendini yenilemesi gereken kurumsal iletişim kavramı, bu gelişmelere ayak uydurmalı ve hızlıca uyum sağlamalıdır. Metaverse teknolojisi ile kurumlar, etkinliklerini bu sanal evren üzerinden gerçekleştirerek, kendi kitlelerine benzersiz bir deneyim sunma arzusuna kapılmışlardır. Metaverse, Türkiye'de büyük ilgi görmüştür. Genç nüfusun teknolojik gelişmeleri yakından takip etmesinden dolayı internet ve sosyal medya kullanım oranı oldukça yüksektir. Türkiye'deki marka bilinirliği yüksek kurumlar, Metaverse dünyasına hızla giriş yapmış, orada etkinlikler düzenlemeye başlamışlardır. Bu çalışmada, Türkiye'deki kurumların Metaverse üzerinden gerçekleştirdikleri etkinliklerin kurumlarına ne gibi faydaları ve olumsuz yönleri olduğunu, tüketicilerinin geri bildirimlerini ve Metaverse teknolojisine yatırım yapma konusunu nasıl değerlendirdiklerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırma, Türkiye'deki Metaverse etkinliği düzenleyen, etkinlikte görev almış kurum çalışanları ile derinlemesine mülakat yapılarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların tecrübelerinden ve deneyimlerinden faydalanabilmek için Nitel araştırma desenlerinden Fenomenoloji (Olgu Bilim) deseni kullanılmıştır. Toplamda beş kurum ile görüşülmüş ve katılımcılara on iki adet yarı yapılandırılmış soru yöneltilmiştir. Görüşmeler online gerçekleşmiş olup, rızaları alınarak kaydedilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda araştırmanın soruları doğrulanmıştır. Metaverse etkinliklerinin marka bilinirliğine çok önemli katkı sağladığı, tüketicilerine benzersiz ve yaratıcı bir etkinlik deneyimi sunduğu, kurumların Metaverse teknolojisine yatırım yapma konusuna sıcak baktıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Etkinlik, Etkinlik Yönetimi, Metaverse, Metaverse Etkinlikleri
  • Öğe
    Medyanın ekonomi politiği bağlamında ulusal basında yer alan nükleer güç santral haberlerinin içerik analizi
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Kılıç, Tarkan; Aydın, Oya Şakı
    Çevresel krizlere, ekolojik yıkımlara, ekolojik problemlere dair haber üretimi ve haber değeri olarak görülme sıklığı, medyanın politika ve ekonomi alanları ile kurduğu karmaşık ilişkiler ve aynı zamanda medyanın kendi iç dinamikleri nedeniyle baskı, etki ve yönlendirmeye açıktır. Nükleer güç santralleri toplumsal hafızalarımızda yaşattıklarından dolayı hala korku, panik, çaresizlik hali ile birarada anılan projelerdir. Nükleer güç santrallerinin yazılı basında nasıl çerçevelendiği, kurgulandığı araştırmamızın ana konusu olacaktır. Medya, siyaset, sermaye sacayağı ile oluşan medya endüstrisi içinde haber üretilme süreçleri de araştırmamızın konusu olacaktır. Nükleer güç santralleri (NGS) haberlerinin çerçevelendirilmesi, metin dili, haber değeri olarak görülme sıklığı, ekolojik tehditlerinin perdelendirildiğini göstermektedir. Bu bağlamda ortaya çıkan çevre gazeteciliği sorunsalı da tezimizin kapsamına girmektedir. Araştırma yöntemimiz içerik analizi olacaktır. Araştırmamızda haber metninde sözcüklerin hangi anlama yol açtığına odaklanılarak, NGS ile bir arada kullanılarak hangi anlamın yaratıldığının tespiti amaçlanacaktır. Başlıklar, spotlar, fotoğraflar, metinler ile oluşturulan NGS haberlerinin NGS projelerini desteklediği ya da desteklemediği tespit edilecektir. Araştırmada, Akşam, Aydınlık, Birgün, Cumhuriyet, Diriliş Postası, Evrensel, Hürriyet, Karar, Korkusuz, Milat, Millî Gazete, Milliyet, Posta, Sabah, Sözcü, Şok, Takvim, Türkiye Gazetesi, Yeni Akit, Yeni Şafak, Yeniçağ gazetelerinde, 2021-2022 döneminde yayınlanmış toplam 885 nükleer güç santrali haberinin içerik analizi yapılmıştır. Medyanın ekonomik politik ilişkisi bağlamında sonuçlar değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Nükleer Güç Santrali, Medya, Çevre, Ekonomi Politik, İçerik Analizi
  • Öğe
    Korku sineması ve Metin Erksan'ın Şeytan filmindeki Pazuzu örneği
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Babil, Peyman; Turan, Erkan
    Metin Erksan, Türk sinema tarihinin en önemli yönetmenlerinden biridir. Sanatsal ve ticari filmler çekmiş, birçok ödül kazanmış ve Türk sinemasına önemli katkılarda bulunmuştur. Özellikle "Şeytan" filminde Pazuzu karakterinin tasvir edilmesi ve modern korku filmlerine etkisi, Metin Erksan'ın sanatsal ve sinematik etkisini göstermektedir. Metin Erksan'ın filmografisinde "Susuz Yaz", "Kuyu", "Sevmek Zamanı" gibi birçok önemli filmi bulunmaktadır. Metin Erksan'ın sinematik tarzı, ışık ve renk algısı, müzik kullanımı, karakter tasvirleri ve mekânlar gibi pek çok unsuru Türk sinemasına kazandırmıştır. Ayrıca, Metin Erksan'ın sinema dışındaki çalışmaları da oldukça önemlidir. Metin Erksan, Türk sineması üzerindeki etkisi büyüktür ve özellikle "Şeytan" filminin Pazuzu karakteri modern popüler kültüre önemli bir etki yapmıştır. Metin Erksan Türk sinemasının döneminin ötesinde birçok yenilik getirmiş ve Türk sinemasının gelişimine büyük katkılar sağlamıştır. Bu çalışmada korku sinemasında cin figürü ve Metin Erksan'ın şeytan filmindeki Pazuzu örneğini çeşitli kaynaklardan yararlanarak konu tarihsel geçmişi ile incelenmiş, kendi koşulları dikkate alınarak değerlendirilmiş ve günümüz korku filmlerine etkisi betimsel yöntemle ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Metin Erksan, Türk Korku Filmi, Şeytan, Pazuzu
  • Öğe
    Dijital oyunlarda içerik ve nesil farklılığı bağlamında gelişen riskler: Türkiye'de oyun okuryazarlığı kavramı üzerine bir inceleme
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Akgöl, Oğuzcan; Aydın, Oya Şakı
    Araştırmanın amacı dijital oyunlarda yer alan içerik, görsel ve metinlerin farklı yaş grupları tarafından nasıl algılandığını ölçebilmek, farkındalık seviyelerini tespit edebilmek ve risk algısının yaş gruplarına göre değişkenlik gösterip göstermediğini ölçmektir. Çalışmanın örneklemini lise ve üniversite mezunu olup dijital oyun oynayan kişiler oluşturmaktadır. Literatürde dijital oyun oynayanların okuryazarlık seviyelerini ölçebilecek nitelikte referans bir ölçek bulunmadığından oyun okuryazarlığıyla ilgili yeni bir ölçek geliştirmeye karar verilmiştir. Dijital oyunlarla ilgili ifade edilen düşüncelerin yaş aralıklarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek amacıyla katılımcılara yönelik Anova testi uygulanmıştır. Buna göre yaş aralıkları arasında istatistiksel yönden %95 anlamlılık seviyesine ulaşılmış, bu unsurlar özelindeki risk algısının yaşa göre değişkenlik gösterdiği ortaya çıkmıştır.
  • Öğe
    Kriz iletişiminde sosyal medya yönetimi: United Airlines Dave Caroll ve Overbooking krizlerinin analizi
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2024) Işık, Muhammet Efe; Tatlı, Erdem
    Kurumların asli yapısına, ekonomik durumuna ve saygınlığına zarar veren gelişmeler olarak tanımlanan kriz kavramı, iletişim teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak günümüzde öngörülemez boyutlara ulaşmaya başlamıştır. Krizler, özellikle sosyal medyada beklenmedik anlarda ortaya çıkarak kaos ortamı oluşturmakta ve kurumların itibarlarına etki etmektedir. Bu noktada karşımıza çıkan kriz yönetimi kavramı, kurumların imaj ve itibarlarına doğrudan etki eden olumsuz gelişmeler karşısında, oluşabilecek hasarı minimuma indirmek amacıyla ortaya çıkmıştır. Çağımızda markalar öngörülemeyen krizlerle mücadele edebilmek için detaylı kriz yönetim planlarına gereksinim duymaktadır. Son dönemlerde küresel ölçekli markaların dijital mecralar üzerinden maruz kaldıkları krizler, kriz yönetim süreçlerini tarihte görülmemiş bir şekilde gerekli kılmaktadır. Günümüzde Instagram, Twitter, Facebook ve LinkedIn gibi sosyal medya platformları üzerinden markalar sıklıkla krizle burun buruna gelmekte; yaşanılan krizler markaların itibarını, imajını ve marka değerini tehdit etmektedir. Bu çalışmada sosyal medyada kriz yönetimi konusu, dünyanın öncü havayolu şirketlerinden United Airlines'ın yaşadığı krizler üzerinden kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Araştırmada neticesinde firmaların sosyal medya yönetimlerine, müşteri deneyimi ve şikayetlerine, sosyal medya stratejilerine ve iletişim planlamalarına önem vermemeleri durumunda yaşayacakları krizler ilgili örnekler üzerinden açık bir şekilde gösterilmektedir. Çalışmada kurumların maruz kaldığı krizlerden sonra kurum itibarı ve imajında yaşanan olumsuz durumlar, krizlerin ardından yaşanılan ekonomik kayıplar, sosyal medyanın kriz oluşumunda edindiği rol ve yara alan kurum imajının düzeltilmesinde yapılması gerekenlerin ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Çalışmada ele alınan örnekler İmaj Restorasyon Teorisi bağlamında incelenmiştir. Çalışmada doğru ve etkili sosyal medya yönetiminin, şirketlerin finansal ve itibar yönetimleri açısından kritik bir öneme sahip olduğu sonucuna varılmış; sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen itibar yönetiminde CEO ve üst düzey firma çalışanlarının tutumlarının önemi ortaya konulmuştur.
  • Öğe
    Küresel habercilik ve dış politika: Zeytin Dalı Harekatının küresel medyada ele alınışının karşılaştırmalı analizi
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) İlik, Ekin Bahar; Hepkon, Zeliha
    Küreselleşme, son yılların en popüler konularından biridir ve akademik, siyasi çevrelerde birçok boyutuyla tartışılmaktadır. Bazı yazarlar, küreselleşmeyi geçmişte başlamış bir sürecin devamı olarak görürken, diğerleri ise son çeyrek yüzyılda özellikle enformasyon teknolojileri ile birlikte farklı bir süreç olarak tanımlamaktadır. Küreselleşme olgusu, medyada da önemli etkileri vasıtasıyla değişime yol açmıştır. Bunların en önemlilerinden bir tanesi de haber medyasıdır. Küreselleşmenin haber medyası üzerindeki etkisine ilişkin iki farklı görüş mevcuttur. Bunlardan bir tanesi küresel haber içeriklerinin yer aldığı tek tip bir medya yapısı olduğu diğeri ise haber medyasının yer aldığı ülkenin ulusal çıkarları doğrultusunda hareket ettiğidir. Bu araştırmada iktidarların küresel olarak nitelendirilen haberlere kendi dış politikaları çerçevesinde bir yönlendirmede bulunup bulunmadıkları analiz edilmiştir. Bu analiz, Türkiye'nin 2018 yılının Ocak ayında Suriye'nin Afrin kentine düzenlediği Zeytin Dalı Harekatı üzerinden yapılmıştır. Bu doğrultuda, harekatın tarafı olan Türkiye ile harekatla yakından ilgisi bulunan ABD ve Rusya'nın harekatla ilgili yapmış oldukları açıklamaların içerikleri her üç ülkenin dışişleri bakanlıklarının web sitelerinden incelenmiştir. Bununla birlikte, her üç ülkenin, küresel habercilik yaptıklarını öne süren yayın kuruluşlarına ait web siteleri www.trtworld.com, www.cnn.com ve www.sputniknews.com'da yer alan haber içerikleri, harekatın başladığı 20 Ocak 2018 tarihiyle son erdiği 24 Mart 2018 tarihleri arasında inceleme kapsamına alınmıştır. Söz konusu ülkelerin harekata ilişkin politikalarının haber içeriklerine bir yansımasının olup olmadığı İçerik Analizi yöntemiyle incelenmiş; Nvivo 12 programı aracılığıyla karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz neticesinde elde edilen verilere göre, her üç ülkenin dışişleri bakanlıkları tarafından yapılan açıklamaların, bu ülkelerde yer alan medya kuruluşlarının yer verdiği haber içerikleriyle büyük benzerlik gösterdiği belirlenmiştir.
  • Öğe
    Dijital oyunlar ve gençlik kültürü: Türkiye'de (CS:GO) oynayan gençler üzerine bir araştırma
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2024) Özkan, Yasin Atakan; Hepkon, Zeliha
    Bu tez çalışması dijital oyunlar, rekabet, alt kültür ve gençlik kültürü arasındaki karmaşık ilişkileri anlamayı amaçlamaktadır. Dijital oyunlar günümüz gençliği için önemli bir eğlence ve sosyal etkileşim aracı haline gelmiştir. Bu oyunlar, gençler arasında bir alt kültür oluşturarak benzersiz sosyal dinamiklere ve rekabetçi ortamlara yol açmaktadır. Tez, dijital oyunların gençler arasındaki iletişimi, sosyal bağları ve kimlik oluşturmayı nasıl etkilediğini incelemekte ve gençlerin dijital oyunlara olan ilgisinin alt kültürel bir yapı oluşturmasını araştırmaktadır. Dijital oyunlar, oyuncular arasında rekabetin yoğun olduğu bir alan yaratmaktadır. Bu rekabet, gençler arasında güç dinamiklerini şekillendirirken, aynı zamanda dayanışma ve arkadaşlık ilişkilerini de etkilemektedir. Ayrıca, dijital oyun kültürünün gençlik kültürü içinde nasıl bir yer edindiği ve gençlerin bu kültürü nasıl benimsediği de incelenmektedir. Dijital oyunlar, gençlerin kendilerini ifade etmeleri, yaratıcılıklarını kullanmaları ve topluluklarında öne çıkmaları için bir platform sunar. Bu durum, gençler arasında bir alt kültür oluşturarak geleneksel normları sorgulama ve dönüştürme potansiyeli taşır. Bu tez, Counter Strike: Global Offensive (CS: GO) adlı popüler bir bilgisayar oyununa odaklanarak, oyun deneyimini ve oyuncu davranışlarını anlamak amacıyla bir araştırma gerçekleştirmiştir. Araştırma, hem anket çalışmaları hem de derinlemesine mülakatlar yoluyla veri toplamıştır. Anket çalışması, oyuncuların oyun deneyimleri, tercih ettikleri oyun tarzları, rekabetçi atmosferdeki performansları ve oyunla ilgili tutumları hakkında geniş bir bilgi sağlamıştır. Ayrıca, mülakatlar oyuncuların oyun stratejileri, takım çalışması, rekabet etme motivasyonları ve oyunun sosyal ve psikolojik etkileri gibi konularda derinlemesine görüşlerini ortaya çıkarmıştır. Sonuç olarak, bu tez, dijital oyunların gençlik kültürü üzerindeki etkilerini ve gençler arasında rekabetin nasıl şekillendiğini anlamak için kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Dijital oyunlar, gençler arasında bir alt kültür yaratırken, rekabet ve sosyal bağlar üzerinde de derin etkilere sahiptir. Bu çalışma, dijital oyunlar ve gençlik kültürü arasındaki dinamik ilişkileri anlamak isteyen araştırmacılara ve sosyal bilimcılara yol gösterici bir kaynak sunmaktadır.
  • Öğe
    Sosyal medyada yer alan Rusya ve Ukrayna savaşı haberlerinde dezenformasyon: Twitter (X) örneği
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Sığırcı, Taylan; Aydın, Oya Şakı
    Her teknolojik gelişme, paralelinde iletişim teknolojisinin de gelişmesine etki etmiş ve katkıda bulunmuştur. İçinde bulunduğumuz dönem dijital teknolojik atılımların sonucu ortaya çıkan araç ve cihazların etkin olduğu bir dönemdir. Web1.0 döneminde sadece alıcı konumunda olan içerik tüketicisi, Web2.0 teknolojisiyle birlikte artık hem alıcı konumunda hem de içerik üreticisi konumunda bulunmaktadır. Bu durum içerik üreticisi konumunda yer alan habercilerin konumunun belirsizleştiği bir durum yaratmıştır. Bu çalışma, Rusya-Ukrayna savaşında kamuoyunu şekillendirmeyi ve çatışmayı çevreleyen anlatıyı etkilemeyi amaçlayan dezenformasyon kampanyalarının yaygın kullanımını incelemektedir. Twitter örneğinde sosyal medya haberciliğinin dezenformasyon problemleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Dezenformasyonun en yaygın kullanıldığı mecra olan Twitter'da bu sürecin nasıl işletildiği, kullanılan stratejiler, oluşturulan içeriklerin sivil kamuoyu üzerinde nasıl bir etki bıraktığı da tezde değerlendirilmiştir. Twitter'daki dezenformasyon sorununu belirlemek için Örnek Olay İncelemesi yöntemi kullanılmıştır. Söz konusu çerçeve ile yapılan değerlendirmede örneklem olarak alınan teyit.org'da Twitter paylaşımları incelenmiş, yayınlanan içeriklerin hiçbir habercilik kuralına ayrıca hiçbir etik kurala uymadığı ve bir dezenformasyon oluşturduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Rusya, Ukrayna, Savaş, Dezenformasyon, Twitter, Sosyal Medya
  • Öğe
    Dijital sosyal ağlarda sanal toplulukların dijital oyun sosyal etkileşimlerinin ve iletişimsel eylemlerinin analizi
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Boyalı, Uğur; Aktaş, Celalettin
    İletişim araştırmalarında dijital oyun çalışmaları giderek önem kazanmaktadır. Sanal ortamda oynanan oyunlar etkileşimin ve iletişimsel eylemin yeni bir formunun gelişimi açısından önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı bireyin diğer öznelerle etkileşiminde önemli bir rol oynayan dijital oyunun bir sosyal etkileşim aracı ve iletişimsel eylem olarak incelenmesidir. Dijital oyun aracılığıyla giderek farklı yaş gruplarından insan, sanal ortamlarda oyun aracılığıyla etkileşime girmekte ve iletişimsel eylem gerçekleştirmektedir. Sembolik Etkileşimcilik ve İletişimsel Eylem Kuramı, çalışmanın temellerini oluşturmaktadır. Çalışmada; oyun kavramı ve oyunun gelişimi, dijital oyun ve türleri incelenmiştir. Araştırma, sanal topluluklarda dijital oyun aracılığıyla sosyal etkileşim ve iletişimsel eylemin nasıl gerçekleştiğine ve dönüştüğüne odaklanmaktadır. Ortaya konulan araştırma sorularının yanıtları, üç farklı dijital oyun grubunun toplam onbeş oyuncusu ile derinlemesine mülakat yapılarak elde edilmiştir. Bulgular nitel içerik analizi yapılarak, incelenmiştir. Bulgular, sanal ortamda gerçekleşen oyunlarda fiziki ortamda varolan etkileşimin sürdürülmekle birlikte sanal ortamın gereği yeni bir etkileşim formuna ve iletişimsel eyleme yol açtığını göstermektedir. Sanal oyun topluluklarının katılıma açık yapısı, etkileşim süreçleri için çeşitli olanak biçimleri fiziki yaşama göre katılımı çok çeşitli tasarımsal unsurlarla, görsel ve işitsel öğelerle biçimlendirerek, etkileşimi ve iletişimsel eylemi daha esnek ve cazip hale getirmekte ve demokratikleştirmektedir.
  • Öğe
    Kültürel belleğin, semt kimliğinin ve kültürünün şekillenmesinde ve yeniden üretilmesinde sanal toplulukların etkisi
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Sarıkaya, Tugay; Alver, Füsun
    Bu çalışmanın amacı, sanal semt topluluklarında etkileşimin incelenmesidir. Ayrıca, sanal semt topluluklarında ortaya çıkan etkileşimin; semt kimliğine, kültürüne ve kültürel belleğe etkisini araştırmaktır. Bu amaçların yanında, aktif olarak içerik üretebilen ve paylaşabilen bireylerin semt kimliğine ve mahalle kültürüne katkısının tartışılması amaçlanmaktadır. Amaçlara bağlı olarak üç soru formüle edilmiştir. Bu soruların her biri çalışma kapsamında ele alınan kültürel çalışmalar ve toplum-benlik çalışmalarının temel yaklaşımlarından olan sembolik etkileşimcilik ile ilişkilendirilmiştir. Araştırmanın ilk sorusu (S1) "Sosyal medyadaki sanal semt topluluklarındaki etkileşim nasıl ortaya konmuştur?" şeklinde tasarlanmıştır. Araştırmanın ikinci sorusu olarak (S2) "Sosyal medyadaki sanal topluluklarda ortaya çıkan iletişim ve etkileşim bağlamında; kültürel bellek, semt kültürü ve kimliği nasıl yeniden inşa edilmekte ve şekillenmektedir?" formüle edilmiştir. Bu soruya bağlı olarak iki alt soru ortaya konulmuştur. Bunlardan ilki, (S2a) "Sanal semt toplulukları etkileşimin fiziksel ortamdan sanal ortama taşınmasına nasıl katkı sunmaktadır?", ikincisi ise (S2b) "Sosyal medyadaki sanal topluluklar etkileşimli ve benlik sunumlarına imkân veren yapılarıyla kültürel belleği, semt kültürünü ve kimliğini nasıl etkilemektedir" (S3) "Sosyal medyadaki sanal topluluklarda ortaya çıkan etkileşimle beraber alt kültürlerin makro ölçüde topluluklara etki etme ya da katkı sunma potansiyeli nedir?" ise araştırmanın üçüncü sorusu olarak ortaya konuşmuştur. Çalışma kapsamında 5 Facebook sanal semt topluluğu örneklem olarak seçilmiştir ve 30 Mayıs – 30 Aralık 2022 tarihleri arasında topluluk üyelerinin yaptığı 35.599 paylaşım ve yorumlar toplanarak Van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemi uygulanmıştır. Belirlenen topluluklar kendi içinde kapalılık içermektedir ve belirli koşulları sağlamadan katılımcı kabul edilmemektedir. Bu topluluklar; Kadıköy ilçesine bağlı "Fikirtepe Halkı" ve "Erenköy'de Büyümek" sanal toplulukları, Şişli İlçesine bağlı "Feriköy Platformu" ve "Tatavla'dan Kurtuluş'a" sanal toplulukları ve Fatih ilçesine bağlı Karagümrüklüler sanal topluluğu olarak belirlenmiştir. Bunun yanında bu sanal semt topluluklarında aktif olan her bir topluluktan 4 kişi olmak üzere 20 kişiyle yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış ve elde edilen cevaplar Facebook yorum ve paylaşımlarıyla karşılaştırılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, kentsel dönüşümlerden dolayı; yok olan semt mekânı, göçler, değişen demografik yapılar ve yok olan komşuluk ilişkileri sanal semt topluluklarındaki temel etkileşim ortamının ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
  • Öğe
    Yeni iletişim teknolojileri, dijital katılım pratikleri ve yerel yönetimler: Kağıthane Belediyesi örneği
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Apaydın, Nedret; Yeşil, Muhacir Murat
    Araştırma ile yerel yönetimlerde kullanılan yeni iletişim teknolojilerinin halkın katılımı ve vatandaş katılımı üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Amaç, belediyelerin dijital medya kullanım boyutunun katılım süreçleri, kanallar ve belediye yönetim modeli üzerindeki etkisini araştırmaktır. Vatandaş katılımını ve etkileşimini geliştirmeye yönelik girişimleri incelemektir. Yeni süreçte belediyelerin yeni iletişim araçlarını daha çok kullanmaya başlamasıyla birlikte halkla geleneksel iletişim yollarının kullanımının azaldığı görülmektedir.
  • Öğe
    İletişimsel eylem kuramı bağlamında dini pratiklerin dijital dönüşümünde YouTube örneği
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Okumuş, Selman; Hepkon, Zeliha
    İnternet ile birlikte, gündelik sosyal alanda gerçekleştirdiğimiz bütün etkinlikler, dijital ortama taşınmış; yeni bir kültür alanı oluşmuştur. İnsanlık tarihi boyunca varolan din ve dini iletişim kavramları da dijitalleşmeden etkilenmektedir. Özellikle pandemi dönemi ile birlikte, dinin iyileştirici ve destekleyici gücüne ihtiyaç duyan bireyler, dini pratikleri büyük ölçüde dijital ortamlara taşımışlardır. Etkileşimin yüksek olduğu sosyal medya, dini vaazların/konuşmaların gerçekleştirilebileceği, din pratiklerinin özgürce uygulanabileceği ortamlar olarak tercih edilmiştir. Habermas 'kamusal alan' kavramı ile vatandaşların eşit yurttaşlar olarak görüşlerini ifade ettiği, toplumsal, kültürel ve politik bütün konularda fikirlerini özgürce söyleyebildiği bir tartışma alanını tanımlar. Bu çalışmada; Yahudi, Hristiyan ve Müslüman vaizlerin YouTube iletileri ve ayrıca vaizlerin iletilerine yorum yazan dijital cemaatin iletilerinin içeriklerinin analiz edilerek, YouTube'un dijital kamusal bir alan oluşturup, oluşturmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma sorusu ise, "Habermas'ın İletişimsel Eylem Kuramı ve kamusal alanın oluşumu düşüncesi bağlamında; YouTube, vaizler ve dijital cemaat için özgür, katılım açısından eşit koşullarda ve karşılıklı anlayış ve uzlaşmaya dayalı bir tartışma ortamı oluşturmakta mıdır?" olarak belirlenmiştir. Çalışma, diğer iletişimsel ve sosyal pratikler gibi, her üç dinin mensupları için dini pratiklerin dijitalleşmeden etkilendiğine ve dönüşüm geçirdiğine işaret etmektedir. Bu çerçevede; YouTube, vaizler ve dijital cemaat açısından dini konulara ilişkin bilgi, fikir ve deneyimlerin paylaşılarak, tartışılabileceği dijital bir kamusal alan olma özelliği göstermektedir.
  • Öğe
    X, Y ve Z kuşaklarının çevrim içi tüketim davranışları ve reklam engelleyici kullanımları: Yayıncı ve tüketiciler üzerine bir araştırma
    (İstanbul Ticaret Üniversitesi, 2023) Coşkun, Cenap; Öztürk, Rukiye Gülay
    Geçmişten günümüze değişen teknoloji toplumun tüketim alışkanlıklarını da değiştirdiği bilinmektedir. Kişilerin gündemi takip etmek amacıyla aldığı basılı gazetelerin okunma sayılarının düşmesi ve yeni bilgi alma yönteminin gazetelerin internet siteleri ve uygulamaları olması aynı zamanda fiziksel mağazalardan alışveriş yerine internet sitelerinden alışverişin artması mevcut duruma örnek verilebilmektedir. Toplumun gündem hakkında bilgi sahibi olmak, eğitim ve alışveriş için kullandığı çevrim içi teknolojiler markaların mesajlarını tüketicilerine ulaştırmak için kullandıkları önemli araçlardan biri olduğu bilinmektedir. Markaların mesajlarını hedef kitlelerine iletmek amacıyla veya bir ürünü satmak için kullandıkları dijital reklamlar ise yıllar itibariyle hem çeşitlenmiş hem de hızla artmıştır. Artan reklam yoğunluğu ise içeriğe ulaşmada zorluk, reklam yoluyla veri hırsızlığı, internet sayfalarının geç yüklenmesi, internet kotalarının yüksek boyutlu reklamlardan dolayı çabuk tükenmesi ve yoğun reklam gösterimlerinden dolayı oluşan rahatsızlıklar sebebiyle reklam engelleyicilerin kullanımının arttığı bilinmektedir. Reklam engelleyiciler kişilerin gezdiği internet sitelerinde veya uygulamalarda reklamların gösterimini engelleyen veya hangi reklamların gösterileceğine kullanıcıların karar verdiği yazılım veya eklenti olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma X, Y ve Z olarak tanımlanan kuşakların çevrim içi tüketim davranışlarını ve reklam engelleyici kullanımını araştırmakta olup reklam engelleyicilerin etkilediği taraflar olan tüketiciler ve reklamdan gelir elde eden yayıncılara olan etkilerini araştırmaktadır. Araştırma yöntemi ise tüketici grubu olan X, Y ve Z kuşakları özelinde anket yöntemi, yayıncılar özelinde ise derinlemesine mülakat yöntemi kullanılmıştır.