Arslan, İsmet Kahraman ArslanBardakçı, Hasan2020-07-222020-07-222019http://katalog.ticaret.edu.tr/e-kaynak/tez/82335.pdfhttps://hdl.handle.net/11467/3275Tez (Doktora) -- İstanbul Ticaret Üniversitesi Kaynakça var.Küreselleşme ile birlikte sınırların ortadan kalkması işletmelerin rekabet edecekleri firma sayısının ve bazı firmaların rekabet gücünün artmasına neden olmuştur. Küresel rekabet ortamında büyük işletmeler ölçek ekonomilerinden yararlanarak maliyet tasarrufuna gitmekte ve maliyet avantajı ile rekabet gücü elde etmektedirler. İşletmelerdekiiküresel rekabetiortamında ayakta kalabilmekiiçin faklı ve yeni olanı üretmek zorundadırlar. Rekabet ortamındaki bu değişimiişletmelerin inovasyona olan ilgilerini artırmış ve çözümiyolları arama konusundaiharekete geçmelerine sebepiolmuştur. Büyük olan ve ölçekiekonomisinden yararlanan işletmelerleirekabet edebilmek için; küçükive esnek olma, yeniliklere çabuk adapte olabilmeive müşteri tercihlerindekiideğişimi büyük firmalara nazaran dahaiçabuk karşılayabilmeiözelliği ile işletmeler rekabetiortamında yaşamlarını sürdürmeyeiçalışmaktadırlar. Büyükiölçekli işletmelereirakip olan KOBİ‘ler, müşteriiihtiyaçlarını karşılamayaiyönelik özyetenekleriniigeliştirmek; ürünlerinde, süreçlerinde, pazarlama teknikleri ile organizasyonel yapılarındaiinovasyonaigitmek zorundaikalmışlardır. Çalışmanın amacı, işletmelerin rekabetiortamındaiözyetenek belirleme stratejilerine verdikleriiönem ve buiyetenekleri geliştirirken uyguladıkları inovasyonitürlerini tespit etmeye yöneliktir. Sonuçiolarak, işletmeleriniyenilikçi uygulamalarınıidesteklemek amacıylaigerek devlet kanalıyla, gerekseiözel kuruluşlar aracılığıylaiyeni fikirlerin hayataigeçirilebileceği ortamlar hazırlanması gerekmektedir. Birçok işletme yeni fikirler geliştirmektedir ancak bunları hayata geçirebilecekimekansal ve parasaliimkanlara sahipideğildirler. Bu fikirleriidesteklemek amacıylaiyeni fikirlerin gerçekleşmesiihalinde karşılaşılabilecek durumlarla ilgiliisimülasyon çalışmalarıyla işletmelerin fikirleri ile ilgili bir öngörü sağlanmalıdır. Ayrıca işletmeleriinovasyon çalışmalarıiiçin ortak laboratuarlarikurarak yenilikidenemelerini bu laboratuarlardaigerçekleştirebilirler. Buiuygulamanın işletmelerin inovasyon çabalarını arttıracağıidüşünülmektedir.The blurring of boundaries as a result of globalization has lead to an increase in the number of competitors and competitive power of some rivals firms that enterprises have to compete with. In an environment of global competition, large enterprises save cost through scale economies and gain competitiveness through cost advantages. The companies have to produce what is different and new in order to survive in the environment of global competition. The change in this environment of competition has aroused the interest of the firms in innovation and leaded them to seek for solutions. To be able to compete with their large counterparts that benefit from scale economies, they try to survive through such characteristics as being small and flexible, being able to quickly adapt to changes, and being able to meet the changes in customer preferences faster than large firms.The SMEs that compete with large enterprises have had to improve their core competencies towards meeting customers‘ needs and to make innovations in their products, processes, marketing techniques, and organizational structures. Purpose of the this thesis is to find out how much the firms give importance to their strategies for identifying core competencies in an environment of competition and what kind of innovations they have embodied while developing those competencies As a result, there is a need for preparing environments where new ideas can be put into practice, through either governmental or business activities, in order to support innovative activities of the firms. Many firms generate new ideas; nevertheless they do not have the necessary place and monetary facilities to implement them. To support those ideas, simulation studies that would reveal the outcomes of new ideas if implemented are needed in order to provide a foresight for the ideas of firms. Also, firms could establish common laboratories for their innovation activities and make their innovative trials there. It is considered that this implementation will increase firms efforts towards innovation.İÇİNDEKİLER KABUL VE ONAY SAYFASI ... 3 İÇİNDEKİLER ... i ÖZET ... i ABSTRACT ... ii ŞEKİL LİSTESİ ... iii TABLO LİSTESİ ... iv KISALTMALAR ... vii GİRİŞ ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM ... 3 1.İŞLETMELER VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ İŞLETMELER ... 3 1.1. İŞLETME KAVRAMI ... 3 1.1.1. Girişimci (Müteşebbis) ... 4 1.1.2. Yönetici ... 4 1.2. İŞLETME KAVRAMINA TARİHSEL BAKIŞ ... 5 1.2.1. İşletmecilik Biliminin Tarihsel Gelişimi ... 6 1.2.1.1.İlkel Aşama ... 6 1.2.1.2.Tarımsal Aşama ... 6 1.2.1.3.Zanaatkârlık Aşaması ... 6 1.2.1.4.Lonca Aşaması ... 7 1.2.1.5.Ev İşçiliği Aşaması ... 7 1.2.1.6.Endüstriyel Devrim Aşaması ... 7 1.3. İŞLETMELERİN AMAÇLARI ... 8 1.3.1. Genel Amaçlar ... 8 1.3.1.1. Kâr Sağlama Amaçları ... 8 1.3.1.2. Topluma Hizmet Amacı ... 9 1.3.2. Özel Amaçlar ... 9 1.3.2.1. Uzun Dönemli Büyüme ... 9 1.3.2.2.Tüketicilere Nitelikli Mal Sunma ... 10 1.3.2.3.Çalışanlara Uygun Ücret Ödeme ... 10 1.3.2.4.Toplumsal Sorumluluk ... 10 1.4. BÜYÜKLÜĞÜNE GÖRE İŞLETMELER ... 10 1.4.1. Büyük Ölçekli İşletmeler ... 11 1.4.3. Büyük Ölçekli İşletmelerin Gelişimi ... 13 1.4.4. Optimal İşletme Büyüklüğü ... 14 1.4.5. Büyük Ölçekli İşletmelerin Olumlu ve Olumsuz Yanları ... 14 İKİNCİ BÖLÜM ... 16 2.ÖZYETENEK KAVRAMI VE ÖZYETENEK GELİŞTİRME STRATEJİLERİ ... 16 2.1. Özyetenek Kavramı ... 16 2.2. ÖZYETENEĞİN TANIMLANMASI VE ÖNEMİ ... 17 2.3. ÖZ YETENEĞİN ORTAYA ÇIKIŞ VE GELİŞİM SÜRECİ ... 18 2.4. ÖZ YETENEK KAVRAMININ ÖZELİKLERİ ... 19 2.5. ÖZ YETENEK KAVRAMINI KAZANDIRABİLECEK ÖZELLİKLER.23 2.5.1. Az Bulunurluk ... 23 2.5.2. Taklit/Kopya Edilememe ... 23 2.5.3. Ürün/Hizmetlerin Nihai Değerine Katkı Sağlama ... 24 2.5.4. Uzun Süreli Bir Rekabet Avantajı Yaratma ... 25 2.5.5. Organizasyonun Stratejik Vizyonu ve Kararları İçin Temel Oluşturma 26 2.5.6. Bir Bireyin Becerisinden Daha Büyük Olma ... 27 2.5.7.İşletme Hayatı İçin Zorunluluk Arz Etme-Temel Sayılma ... 27 2.5.8. Her Bir Organizasyonda Sınırlı Sayıda Var Olma ... 27 2.5.9. Organizasyonlarda Kendini Farklı Şekilde Gösterme ... 28 2.5.10. Süreklilik ... 28 2.6. İŞLETMELERDE ÖZ YETENEK KEŞFİ VE GELİŞİM SÜRECİ ... 29 2.6.1. Yeniden Yapılanma ve Stratejik Yönetime Temel Oluşturma ... 29 2.6.2. Kendi Rekabet Gücünü Görebilme Ve Bunu Rakiplerin Gücüyle Kıyaslayabilme ... 29 2.6.3. Stratejik Kararlara Altyapı Oluşturma ... 30 2.6.4. Kaynakları Daha Etkin Kullanabilme ... 30 2.6.5. Geleceğe Yatırım Yapabilmek ... 30 2.7. ÖZ YETENEK KEŞİF MATRİSİ ... 31 2.7.1. Boşluk Doldurma (u1Y1) ... 31 2.7.2. Gelişimci Eğilim (u2Y1) ... 33 2.7.3. Öncü Deliler (u3Y1) ... 33 2.7.4. Bıçak Sırtı (u1Y2) ... 33 2.7.5. Şeytan Geçidi (u2Y2) ... 34 2.7.6. Dinamik Denge (u3Y2) ... 34 2.7.8. Viraj Önü (u2Y3) ... 35 2.7.9. Mega Fırsatlar (u3Y3) ... 35 2.8. ÖZ YETENEK GELİŞİM ROTASI ... 36 2.8.1. Yaratıcı/Proaktif Örgüt Rotası ... 36 2.8.2.Takipçi/Reaktif Örgüt Rotası ... 37 2.8.3.Fırsatçı/Kolaycı Örgüt Rotası ... 38 2.9. ÖZYETENEĞE DAYALI STRATEJİLERİN TARİHSEL GELİŞİMİ ... 39 2.10. İŞLETMELERİ ÖZYETENEĞE YÖNELTEN FAKTÖRLER ... 41 2.10.1. Kurumsal Faktörler ... 42 2.10.2. Finansal Faktörler ... 43 2.10.3. Gelişme İle İlgili Faktörler ... 44 2.10.4. Çalışanlarla ilgili Faktörler ... 45 2.11. ÖZ YETENEKLERİN İŞLETMEYE SUNDUĞU AVANTAJ VE RİSKLER ... 47 2.11.1.Avantajları ... 47 2.11.2. Dezavantajları ... 49 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ... 52 3. İNOVASYON ... 52 3.1. İNOVASYON KAVRAMI, TANIMI VE ÖNEMİ ... 53 3.1.1. İnovasyon Kavramının Tanımlanması ... 53 3.1.2. İnovasyonun Önemi ... 58 3.2. İNOVASYONUN İLKELERİ ... 61 3.3. İNOVASYONUN KAYNAKLARI ... 62 3.3.1. İçsel İnovasyon Kaynakları ... 64 3.3.1.1. Beklenmeyen Gelişmeler ... 64 3.3.1.2. Uyumsuzluklar ... 66 3.3.1.3. Süreç Gereklilikleri ... 67 3.3.1.4. Endüstrideki Ve Pazar Yapısındaki Değişimler ... 67 3.3.2. Dışsal İnovasyon Kaynakları ... 68 3.3.2.1. Demografik Yapıdaki Değişimler ... 68 3.3.2.2. Algılamadaki Değişimler ... 69 3.3.2.3. Yeni Bilgi ... 71 3.4. İNOVASYON SÜRECİ ... 73 3.4.1. Keşif (İnceleme) ve Öğrenme ... 76 3.4.2. Fikir Geliştirme ... 76 3.4.3. Test Etme ve Uygulama ... 77 3.4.4. Ticarileştirme ... 78 3.5. İNOVASYON ÇEŞİTLERİ VE İNOVASYON DÜZEYLERİ ... 79 3.5.1. Örgütsel ve Pazarlama İnovasyonları ... 81 3.5.2.Ürün ve Süreç İnovasyonları ... 82 3.6. İNOVASYONUN BELİRLEYİCİLERİ VE SONUÇLARI ... 84 3.6.1. İnovasyonun Belirleyicileri ... 84 3.6.1.1. İnovasyonun Bireysel Belirleyicileri ... 85 3.6.1.2. İnovasyonun Örgütsel Belirleyicileri ... 86 3.6.1.3. İnovasyonun Çevresel Belirleyicileri ... 89 3.6.2. İnovasyonun Sonuçları ... 90 3.7. İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE ÖLÇÜMÜ ... 92 3.8. İNOVASYON STRATEJİLERİ ... 96 3.8.1. Saldırgan İnovasyon Stratejileri ... 96 3.8.2 Savunmacı İnovasyon Stratejileri ... 97 3.8.3 Taklitçi İnovasyon Stratejileri ... 98 3.8.4. Geleneksel İnovasyon Stratejileri ... 98 3.8.5. Bağımlı İnovasyon Stratejileri ... 99 3.8.6. Fırsatları İzleme Stratejisi ... 100 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ... 101 4.İŞLETMELERDE ÖZYETENEK OLUŞTURMA KAPSAMINDA İNOVASYON STRATEJİLERİ VE KARŞILAŞILAN ENGELLER ... 101 4.1 İşletme Stratejileri Ve Özyetenek Oluşturma ... 101 4.2 İşletmelerde İnovasyonun Önemi ... 102 4.3 İşletmelerde İnovasyon Gereksinimi ... 104 4.3.1 İşletmelerde İnovasyona Yönelten Organizasyon İçi Faktörler ... 106 4.3.2 İşletmelerde İnovasyona Yönelten Organizasyon Dışı Faktörler ... 107 4.4 İnovasyon Açısından İşletmelerin Avantaj Ve Dezavantajları ... 108 4.4.1 İnovasyon Açısından İşletmelerin Avantajları ... 109 4.4.2 İnovasyon Açısından İşletmelerin Dezavantajları ... 111 4.5. İşletmelerde İnovasyonu Engelleyen Faktörler ... 112 4.5.1 İnovasyonu Engelleyen İçsel Faktörler ... 115 4.5.2 İnovasyonu Engelleyen Dışsal Faktörler ... 118 BEŞİNCİ BÖLÜM ... 123 5. ARAŞTIRMA YÖNTEMİ VE BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 123 5.1. ARAŞTIRMANIN KONUSU ... 123 5.2. ARAŞTIRMANIN AMACI ... 123 5.3. EVREN VE ÖRNEKLEM ... 124 5.4. Araştırmanın Yöntemi ... 124 5.5. Araştırmanın Sınırlılıkları ... 125 5.6. BULGULAR ... 125 5.7.Hipotezler ... 146 SONUÇ ... 186 KAYNAKÇA ... 191trinfo:eu-repo/semantics/openAccessİnovasyonÖz YetenekStateji ve Büyük Ölçekli İşletmelerInnovationCore CompetenceStrategy and Large firmsTeknolojik yenilikler_YönetimAraştırma, Endüstriyel_YönetimTechnological innovations_ManagementResearch, Industrial_ManagementHD 45/B37Büyük ölçekli işletmelerde öz yetenek oluşturma stratejisi olarak inovasyonun önemi : bist 500 şirketleri üzerinde bir araştırmaDoctoral Thesis1216538252